zaterdag 28 januari 2012

Zacht- of hardgekookt

In Siberië werd in 2007 het goed geconserveerde en volledig intact zijnde stoffelijk overschot van een mammoet jong gevonden. Het lichaam was vermoedelijk door aardverschuivingen en veranderingen in de loop van een rivier aan de oppervlakte gekomen. Het beest was vrijwel puntgaaf. Alle organen waren aanwezig. Het 1.30 meter hoge beest moet plotseling in het ijs terechtgekomen zijn en door de permafrost in conditie gehouden zijn.
In het verleden zijn er al honderden geraamtes en resten van de mammoet gevonden over de hele noordelijke helft van de aardbol. Er moeten door de geschiedenis heen enorme aantallen geleefd hebben tot ze ongeveer 4000 jaar geleden voor goed uitgestorven waren. Voor goed?
Wetenschappers van over de hele wereld die zich bezighouden met de wederopstanding van de mammoet waren dol enthousiast. Pogingen tot dan toe om de mammoet te klonen waren steeds mislukt. De kwaliteit van het gevonden DNA materiaal was niet voldoende. Aangetast door de tijd en microbenwerking bleven alle pogingen op een bepaald punt steken.
Met de vondst van dit exemplaar dacht men dat de kansen behoorlijk waren toegenomen. Dr. Larry Agenbroad van het Mammoth Site onderzoekscentrum van South Dakota in de VS, de autoriteit op dit gebied, beweerde dat klonen nu een stuk dichterbij was gekomen. Uit "dood" materiaal? De geest teruggegeven?
Zou het al gelukt zijn? Of spartelt de natuur, of iets anders tegen?

Het eerste min of meer gezonde, gekloonde zoogdier was het schaap Molly in 1996. Vele pogingen zijn gevolgd met heel vaak teleurstellende resultaten. Maar defecten, problemen, aandoeningen, kankers en meer weerhouden wetenschappers niet. Nee, de uitdaging wordt alleen maar groter. Onder het mom van hulp aan de mensheid, ziektebestrijding of hulp aan het individu zijn wetenschappers bezig het truckje onder de knie te krijgen. Waarom? Nou daarom! We moeten het kunnen.
Vanwege medisch-ethische bezwaren is het reproductief klonen van mensen in veel landen verboden. Niet overal dus! Er wordt beweerd dat het volgens de heersende wetenschappelijke inzichten ook nog niet mogelijk is. Maar reken maar dat het ergens geprobeerd is/wordt. Die leiders van bepaalde landen lijken soms verdacht veel op elkaar.

Ergens in een verlaten gebied in Patagonië in het zuiden van Argentinië zaten in de kantine van een, voor de buitenwereld verborgen gehouden, onderzoekscentrum een aantal mensen aan de lunch. Vandaag stond er omelet met champignons op het menu. De ochtendshift zat erop. Even pauze.
Dr. Heinz G. zat naast zijn assistente Conchita D.
"Vandaag smaakt het beter dan vorige week moet ik zeggen," zei de beroemde onderzoeksleider.
"Ach," zei Conchita, "misschien was de melk vorige keer niet vers meer. De eieren zijn toch hetzelfde?"
"Ja wel, de eieren zijn wel hetzelfde, maar het voer voor de hennen verschilt weleens iets".
In de keuken stond de kok de grote mixer schoon te maken waarin hij de enorm grote eieren geklutst had. Vanuit het raam kon hij in de verte achter enorm hoge hekken de groep langnek dinosaurussen zien lopen. Hij werkte hier nu een jaartje of zo en eens per week maakte hij voor de staf en de arbeiders een omelet. Daar gebruikte hij de sauropode-eieren voor die allemaal onbevrucht bleken te zijn.
Klonen konden ze wel, die heren en dames. Maar de natuurlijke voortplanting kregen ze maar niet voor elkaar. De natuur, of wie of wat dan ook, spartelde tegen.

donderdag 26 januari 2012

Standplaats

Op zaterdagen en in de schoolvakanties werkte Yusuf altijd in de buurtwinkel van zijn oom. Een goedlopende kleine supermarkt in een drukke winkelstraat in een middelgrote stad in Nederland. Zijn oom en zijn vader waren in de jaren zeventig als jonge jongens samen vanuit een klein dorpje dichtbij Diyarbakır in zuidoost Turkije naar Nederland getrokken. En je mocht ze zeker geslaagd noemen.
Af en toe kreeg zijn oom bezoek van enkele in keurig grijs of zwart pak gestoken heren die dan met zijn oom meeliepen naar het kantoortje achter in de winkel. Yusuf vermoedde wel te weten wat dat betekende.
Als het bezoek weer vertrokken was maakte zijn oom altijd een verdrietige, boze maar machteloze indruk op hem. Eens hoorde hij een van de bezoekers zijn stem verheffen en Yusuf ving enkele woorden in het Koerdisch op: "Denk goed na. We weten jou en je familie te vinden."
Yusuf kende dit soort praktijken natuurlijk wel en wist uiteraard dat het om zogenaamde "bescherming" ging. Hij vond het heel erg oneerlijk om zo gedwongen te worden. En hij nam zich voor daar iets aan te zullen veranderen.
Enkele jaren later ging Yusuf naar de universiteit waar hij politicologie studeerde met speciale aandacht voor internationale betrekkingen. Daarnaast bekwaamde hij zich in het Armeens en Arabisch waarin hij zich na enige tijd naast het Nederlands, Engels, Turks en Koerdisch uitstekend kon redden. En toen hij op een dag een advertentie in de krant zag van het Ministerie van Buitenlandse Zaken waarin men op zoek was naar aankomend talent voor de diplomatieke dienst, aarzelde hij geen moment.

Enige tijd terug sijpelde toch berichten naar buiten over een diplomatieke onenigheid tussen de Nederlandse en Turkse regering die beide landen graag uit de publiciteit hadden willen houden. Vorig jaar werd een medewerker van de AIVD, de Nederlandse inlichtingendienst, werkzaam als diplomaat bij de Nederlandse ambassade in Ankara om onbekende redenen uitgezet. Vanwege mogelijke negatieve gevolgen voor de betrekkingen tussen de twee landen werd de zaak zo goed mogelijk voor de buitenwereld verborgen gehouden. Dat de zaak ernstig was bleek uit een uitspraak van een medewerker van de AIVD die het zelfs over een staatsgeheim had. En voegde er aan toe dat alleen al het noemen van de naam van de functionaris in combinatie met de kwestie strafbaar zou zijn en tot vervolging zou kunnen leiden. Hij drong aan op uiterste discretie.
Aan de Nederlandse ambassade in Ankara functioneert al een aantal jaren een liaison officier. Iemand die overleg pleegt met de Turkse inlichtingendienst (MİT) maar ook zelf onderzoek doet naar moslim extremisme en - terrorisme. En de betreffende functionaris zou al geruime tijd onderzoek gedaan hebben naar de Turkse Hizbullah, een radicaal-islamitische beweging in Turkije van Koerdische oorsprong (niet te verwarren met de Palestijnse Hezbollah).
Bekend is dat de Turkse regering niet blij is met de Nederlandse houding in de strijd tegen de terroristische PKK. Nederland zou indirect de PKK financieel steunen door geld beschikbaar te stellen aan mensenrechtenorganisaties in zuidoost Turkije. Dit geld zou bij de PKK terecht komen. Maar dit gegeven zal waarschijnlijk niet het breekpunt zijn geweest.
In Nederland en Duitsland wonen een aantal leden en kopstukken van de Hizbullah. Een veronderstelling is nu dat de agent de verblijfplaats van een of meer kopstukken wilde openbaren. Maar dit zou tegen de wil van de Turkse regering zijn. Mogelijk vanwege een dubbelrol van de betreffende personen.
Van Yusuf heb ik trouwens niets meer gehoord.

dinsdag 24 januari 2012

Cultureel erfgoed

Weleens keşkek gegeten?
Een manier om te bereiden:
Zet 1kg tarwe graankorrels een nacht net onder water om te wellen.
Doe het gewelde graan samen met 1kg kip of kalfsvlees of gemengd, eventueel met bot en al, in een ruime pan en laat het anderhalf tot twee uur koken.
Haal kip of kalfsvlees eruit en verwijder zorgvuldig de botjes. Vlees terug in de pan en het geheel mengen of stampen tot een geheel ontstaat dat eruit ziet als een soort rijstpap.
Serveer het warm in een kom of op bord, overgoten met botersaus.
Niet ingewikkeld en niet echt iets bijzonders?
Ja, zeer bijzonder.
Sinds november 2011 staat keşkek op de Unesco's Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity.
Keşkek was ooit een deel van het traditioneel bruiloftsontbijt. Maar wordt ook genuttigd bij andere ceremoniën, religieuze feestdagen of bij begrafenissen.
Het maakt deel uit van de Turkse, de Iraanse en de Griekse keuken.
Een speciale commissie van Unesco vergadert jaarlijks een aantal dagen om te bekijken welke tradities, gebruiken, dans- of muziekvormen etc. op de lijst moeten worden gezet waarop zaken die misschien binnen niet al te lange tijd gedoemd zijn te verdwijnen.
De lijst omvat op dit moment ruim 200 "intangible heritage practices and expressions that help demonstrate the diversity of heritage and raise awareness about its importance".

Op 15 december jl. werd in Nederland weer de jaarlijkse Landelijke Naturalisatiedag gevierd. In heel veel gemeenten wordt dan tijdens een feestelijke bijeenkomst het Nederlanderschap uitgereikt aan nieuwe burgers die met succes het inburgeringexamen hebben afgelegd. Met een hapje en een drankje, met een lach en een traan worden nieuwe burgers verwelkomd. Zo ook in Den Haag en de dag zou worden afgesloten met een multicultureel buffet.
Dat laatste nu was behoorlijk tegen het zere been van de PVV. De gemeenteraadsfractie van de PVV in Den Haag moest hier beslist vragen over stellen aan burgemeester en wethouders.
Een multicultureel buffet op een Nederlandse naturalisatiedag. Dat kon natuurlijk niet. En raadslid Machiel de Graaf van de PVV wilde met alle plezier toelichten waarom dit eigenlijk niet kon.
Volgens hem moest er op de dag stamppot boerenkool met worst geserveerd worden. Dat was lekker, hartstikke gezond en stukken goedkoper. En vanzelfsprekend echt traditioneel Nederlands.
En ja, daar heeft hij eigenlijk wel gelijk in toch?
Boerenkool wordt vooral verbouwd in België en Nederland en verder nergens (hoewel er gefluisterd wordt dat de kool uit Oost-Europa zou komen). Maar de rest? Aardappelen komen oorspronkelijk uit Zuid-Amerika. Maar de worst dan? Ja, die wordt tegenwoordig gemaakt van spotgoedkoop Braziliaans varkensvlees. En dat mogen veel van de nieuwe burgers niet eten.
Volgend jaar december is er weer een nieuwe bijeenkomst van afgevaardigden die de Unesco-lijst zullen moeten updaten.
Ik vermoed dat de PVV er bij de minister-president via kamervragen op zal aandringen om druk uit te oefenen op de Unesco.
Is het de minister-president bekend dat de stamppot boerenkool met worst nog altijd niet op de lijst van....

zondag 22 januari 2012

Teruggave

Honolulu, Hawaï, augustus 1972
"Barack, kom je binnen jongen. We gaan zo eten. Wel eerst even je handen wassen, hoor!" riep oma vanuit het keukenraam.
"Ja maar oma, mijn bal is bij de buurman in de tuin gevallen," antwoordde Barack.
"Nou dat is toch niet zo erg. Je weet het toch wel? Als je het vriendelijk vraagt, krijg je hem toch zo weer terug?" besloot oma.

Washington, 12 december 2012De Amerikaanse president Barack Obama heeft bevestigd dat er via de Zwitserse Ambassade in Teheran een vriendelijk verzoek bij de Iraniërs is ingediend om het onbemande vliegtuig, dat in Oost-Iran is neergekomen, terug te mogen krijgen.
In een eerste reactie van een commandant van de Revolutionaire Garde in Teheran werd dit geweigerd.

Op 4 december 2012 was, volgens het Iraans persbureau Fars, de zogenaamde drone van het type RQ-170 Sentinel door een cybereenheid van het leger onderschept. Ze zouden de besturing hebben overgenomen bij de Afgaans-Iraanse grens en het hebben doen landen. Het toestel bevond zich in het Iraanse luchtruim.
Eerdere berichten spraken van het neerhalen van het toestel of van een defect waardoor het was neergekomen. Het toestel werd trots en uitvoerig op de Iraanse staatstelevisie getoond. En Iran beschouwt zich nu, doordat het toestel het luchtruim geschonden had, als eigenaar.
Meteen staken er allerlei wilde verhalen hun kop op. Obama zou Iran gedreigd hebben met oorlog als het toestel niet zou worden teruggegeven.
Andere analisten spraken in dit verband dat er mogelijk opzet in het spel was om de VS zo een excuus te geven tot represailles of erger.
Ook kwam natuurlijk meteen weer Chinese interesse om de hoek kijken. Ze zouden het toestel graag willen kopiëren. China zou zelfs enkele onderdelen geleverd hebben voor de fabricage. Wellicht hadden ze die zo gemanipuleerd dat het vliegtuig gemakkelijk te onderscheppen was. En nog veel meer fraaie vertellegies.

Om de Amerikanen nog wat extra zout in de wonden te wrijven besloot een Iraans bedrijf dat speelgoed vervaardigt, toestemming te vragen om een model van de RQ-170 op de markt te mogen brengen. Die toestemming kwam er meteen omdat het de Iraanse overheid wel een grappig en gepast plan leek.
Afgelopen week werden de eerste modellen getoond. Ze zijn gemaakt op een schaal van 1:80 en het model is ongeveer 25 cm breed. Het is een drone die eigenlijk alleen uit twee vleugels bestaat zonder staart. In allerlei vrolijke maar ook camouflagekleuren verkrijgbaar tegen een speciale prijs van ongeveer 3 dollar. Vanwege de sancties zullen de modelletjes waarschijnlijk niet in de VS ingevoerd mogen worden. Dus meteen is het een collector's item.
Op de bijgeleverde plastic standaard staat een tekst van Ayatollah Ruholla Khomeini gegraveerd: "We will step on the U.S."

De Iraanse overheid zal er zorg voor dragen dat er een exemplaar op het Witte Huis in Washington bezorgd wordt.
Zo zie je maar: als je het maar vriendelijk vraagt.

vrijdag 20 januari 2012

Er eventjes uit

De afgelopen vijf tot tien jaar is het cruisetoerisme weer behoorlijk toegenomen. Jarenlang had er de klad in gezeten maar op een gegeven moment sloeg de stemming weer om. Misschien had het ook iets te maken met het feit dat ouderen, want dat zijn toch heel vaak de cruisegangers, voldoende pecunia te spenderen hebben om zo'n reis te ondernemen. Nou is een zogenaamde minicruise niet zo verschrikkelijk duur. Je zit al een week op een cruise in de Middellandse Zee voor 800 euro. Maar er komen nog al wat kosten bij en al met al wordt het dan toch nog een redelijke uitgave.
En daarbij komt dat de concurrentie in de branche behoorlijk is toegenomen. De schepen zijn steeds groter geworden en met een half leeg schip wordt er alleen maar verlies geleden. En hier doet zich dan het fenomeen van de last minute boeking weer voor dat zo langzamerhand uit de vliegwereld verdwenen is. Schepen van 300 meter lang met 4000 passagiers en 1000 bemanningsleden zijn geen uitzondering meer. En ja, die moeten wel redelijk bezet zijn.
Volgens de reisorganisatoren bestaat er natuurlijk niets mooiers dan op deze manier kennis te nemen van oude culturen, beroemde steden te bezoeken en in contact te komen met mensen van over de hele wereld. Goed de verkooppraatjes zal ik verder maar weglaten, hoewel er toch nog heel veel mensen zijn die zich door een mooie folder, een cadeautje bij het betreden van het schip of een gratis maaltijd of meer van die zelfbetaalde introductieonzinpremies laten verleiden.
Een paar weken geleden sprak ik in Turkije een bevriend echtpaar dat al jarenlang in de buurt van Bodrum woont. Ze hadden altijd een groot zeevarend jacht gehad waarmee ze lange tochten over de Middellandse Zee maakten. Naar Israël, Griekenland, Italië, Kroatië en verder. Helaas was het vanwege lichamelijke ongemakken die de leeftijd met zich meebracht niet meer mogelijk om dat nog zelfstandig te doen. Ze hadden hun jacht verkocht. Maar ze waren zo verknocht aan de zee dat ze het plan hadden opgevat een cruise te maken. En dan niet een tocht met een zeiljacht langs de Egeische kust maar met een groot cruiseschip van alle voor hen noodzakelijke gemakken voorzien.
"Denk je dat je je lot in handen van zo'n vreemde kapitein kan geven? Of klim je bij het minste of geringste onraad de brug op?" vroeg ik, hem kennende, aan de man.
Hij moest wel lachen. Want in het verleden had hij namelijk regelmatig uitgesproken nooit onder een ander te willen varen.
"Met m'n rolstoel kom ik toch niet zo gemakkelijk boven, dus ik zal wel moeten," was zijn antwoord.

Fransesco Schettino, de kapitein van de Costa Concordia maakte een verrassende manoeuvre daar met het 300 meter lange cruiseschip dicht langs het eiland Giglio voor de Italiaanse kust langs te varen. Volgens sommige verhalen in de pers deed hij dat om een vriendelijk gebaar te maken tegenover een bemanningslid. Die man, die op Giglio woont, had deze cruise eigenlijk niet mee willen varen maar was toch opgeroepen vanwege personeelstekort. De kapitein dacht de man een pleziertje te doen door een aangepaste route te kiezen. Het gevolg was een vreselijk ongeluk waarbij een aantal doden te betreuren viel.
Onderzoek zal natuurlijk uitsluitsel moeten geven over de juiste beweegredenen van de kapitein om van de vaarroute af te wijken. En een rechtszaak zal zeer waarschijnlijk de kapitein en de eigenaar van het cruiseschip, de cruisemaatschappij Costa Crociere uit Genua, wel aansprakelijk stellen.
Voor de branche zal het eventjes een kleine terugslag geven maar langdurige bezettingsproblemen worden eigenlijk niet verwacht.

Gisteren kwam ik mijn vrienden weer tegen. Hij in, zij achter de rolstoel. Ik had nog geen gedag gezegd of hij begon: " Ja die dingen gebeuren nou eenmaal. Jij vraagt toch ook niet aan iedere piloot of je zijn brevet mag zien? Of de chauffeur van de dolmuş naar zijn rijbewijs?"
Hij was nog kennelijk niet helemaal van de schrik bekomen.

woensdag 18 januari 2012

Voor eeuwig

Op 15 januari 2012 werd de honderdtiende geboortedag van Nazım Hikmet herdacht. Voor heel veel Turken is hij de belangrijkste dichter/schrijver. Ook wereldwijd wordt hij beschouwd als een van de grootste dichters. Hij ontvluchtte al op jonge leeftijd het land omdat hij vanwege communistische sympathieën vervolgd werd.
Terug in Turkije werd hij opgepakt en van 1938 tot 1950 zit hij gevangen. Na zijn vrijlating vluchtte hij in 1951 naar de Sovjet-Unie. Daar stierf hij in 1963 en werd hij in Moskou begraven.
In 2009 kreeg hij postuum het Turks staatburgerschap dat hem in 1951 ontnomen was weer terug.
In Kıranışıklar, een dorp in de provincie Bursa in men nu een campagne gestart om Nazım Hikmets overblijfselen terug te halen naar Turkije en hem te herbegraven. Hij werd geboren in Thessaloniki en dat is tegenwoordig Grieks dus werd een andere plek gezocht. Een eikenboom die naast zijn graf in Moskou stond is alvast overgeplant en daarnaast heeft men een plaats voor hem gereserveerd.
Ik las dit bericht in Hürriyet. En juist die ochtend was ik langs de begraafplaats in ons dorp gereden. Een grote ruim opgezette begraafplaats waar aan de ene kant de oude graven liggen met hun karakteristieke rechtopstaande grafstenen met bovenop een soort tulband of fez en een Arabisch opschrift dat vrijwel niemand meer kan lezen. En aan de andere kant lagen de modernere graven met hun wit marmeren opbouw.
In de krant en op tv in nieuws- en actualiteitenprogramma's wordt altijd ruim aandacht besteed aan begrafenissen van bekende Turken, of van verkeersslachtoffers, of van in de strijd met de PKK gesneuvelde soldaten, of van slachtoffers van huiselijk geweld en anderen. Hun tocht naar de laatste rustplaats wordt beschreven en in beeld gebracht.
En ook dit keer weer grote artikelen over Lefter Andonyadis, een oud Turks topvoetballer uit de jaren veertig en vijftig. Tienduizenden mensen waren in een stadion bijeen om afscheid te nemen van hun op 86-jarige leeftijd overleden held.
En natuurlijk was er ook het bericht over het overlijden van Rauf Denktaş. De stichter en eerste president van Turks Cyprus die op 88-jarige leeftijd overleed en die enkele dagen later begraven zou worden.

Graven vind je soms op de onmogelijkste plaatsen in Turkije. Men was daar aardig vrij in. Natuurlijk zijn er de begraafplaatsen aan de rand van het dorp. Maar soms liggen er zo maar enkele graven langs de kant van de weg zonder enige afscherming. Soms kom je midden in een dorp enkele graven tegen. Het dorp is in de loop der jaren gegroeid en de infrastructuur is veranderd. Maar als het even kan worden de graven met rust gelaten en een nieuwe weg moet er dan maar omheen geleid worden.
Een graf krijg je hier eigenlijk voor eeuwig. Het is eeuwig bezit dat je geschonken wordt door de gemeenschap. Alleen in uitzonderlijke gevallen zal een graf geruimd worden. In grotere plaatsen of steden komt het nog weleens voor dat een graf of begraafplaats verplaatst dient te worden omdat de ruimte absoluut om een of andere reden ergens anders voor nodig is. Vaak geeft dit aanleiding tot hevige discussies en protesten en zodoende worden dit soort maatregelen tot het uiterste beperkt.
In Turkije wordt men niet gecremeerd. Daarom heb ik voor mezelf al een aardig plekje in gedachten. Een mens wil er toch een beetje knap bijliggen. Met uitzicht op zee, richting Mekka, zal ik daar eeuwig de verte inkijken (moet er natuurlijk geen nieuwe woonwijk gepland worden).

Vorig jaar werd het bekend dat de moslims in Indonesië altijd in onjuiste richting gebeden hebben. Niet naar Mekka, maar richting Somalië en Kenia. Dat betekent dat alle graven vermoedelijk ook in de verkeerde richting wijzen. En nu....

maandag 16 januari 2012

Aan vinken

België heb ik altijd een aangenaam land gevonden om te vertoeven. Ik ben er met vakantie geweest. Ik ging er naar concerten, tentoonstellingen en musea. Ik bezocht allerlei toeristische attracties. En zo ben ik ook een paar keer op zondag naar de Vogelenmarkt in Antwerpen geweest. En het moet in de zestiger jaren geweest zijn dat ik er voor het eerst kwam. Mijn speciale belangstelling ging uit naar de honden en katten, het pluimvee, de vogels, de konijnen en ander levend spul dat toen nog aangevoerd mocht worden. Over het dierenwelzijn werd toen nog wel anders gedacht dan tegenwoordig en de omstandigheden voor de levende have waren op z'n zachtst gezegd niet altijd even optimaal. Ik denk dat de handelaren met hun dieren op de Graanmarkt stonden. Van de rest van de goederenmarkt kan ik me niets herinneren.
Tijdens mijn bezoek ontfermde ik me vanzelfsprekend over een broodje zuurkool met worst en veel mosterd vergezeld van een ferme pint. Ik kan me het etablissement nog zo voor de geest halen waar ik in gesprek raakte met een man die zojuist verlost was van zijn laatste handel. Hij was een vogelfokker die iedere zondag met een paar kooitjes kanaries en vinken naar de markt kwam. Hij noemde zichzelf vinkenier. Hij ving vinken en fokte ermee. En de bedoeling was zo goed mogelijke zangers te fokken waarmee hij ook naar allerlei concoursen ging. Hij nodigde me uit om eens bij hem langs te komen om zijn "stallen" te bezichtigen.
Dat heb ik later eens gedaan en ergens tussen Leuven en Kessel-Lo zocht ik hem op. Hij vertelde me van alles over het vinkenieren en het fokken, over het vangen en handelen en allerlei andere wetenswaardigheden kwamen langs. En aan deze hele geschiedenis moest ik denken toen er de afgelopen dagen honderden, ja misschien wel duizenden vinken in mijn mandarijnentuin in Turkije landden.
's Middags kwamen ze aan. Ik denk een rustpauze nemend in hun voorjaarstrek die veel vinken vanuit het Midden-Oosten en Noord-Afrika naar het noorden en westen van Europa brengt. Drukdoend, heen en weer vliegend, voedsel vergarend om zich weer klaar te maken voor een volgende etappe van hun lange tocht. En zo ging dat enkele dagen door.
Ik herinner me dat ik als kind die golvende vlucht van de vink zo mooi vond. Lang heb ik gedacht dat dit de beroemde vinkenslag moest zijn, veroorzaakt door een speciale manier van gebruik van de vleugels. Of was de vinkenslag alleen de vleugelslag? Of was het een slag oftewel een soort vink? Of was het eigenlijk een bijzondere manier van zwemmen net als de vlinderslag?
Pas veel later heb ik begrepen dat het de speciale manier van zang was van de vink. Een alsmaar herhaald kort melodietje met aan het eind enkele tonen die de slag vormden.
En zo naar mijn vinkenplaag kijkend moest ik dus weer als vanzelf even terugdenken aan mijn Belgische vinkenier en aan alle verhalen en anekdotes die hij me vertelde. Over het vinkentouw van de vangkooi, over de dichtgeschroeide oogjes van de blinde vink of het goud van de goudvink.
Mensen schelden elkaar uit en wensen elkaar dan de meest verschrikkelijke ongelukken en ziektes toe. "Krijg nou de vinkentering" is zo'n verwensing. Altijd gedacht dat het zo maar een taalverzinsel was, een woordvinding van een of andere creatieve geest. Maar onder volièrevogels en vrije vogels en dus ook onder vinkachtigen komt een ziekte voor die gepaard gaat met o.a. diarree, snotverschijnselen, ademhalingsproblemen en ontstoken oogvliezen of oogholten: de pseudo-tuberculose.